Vojvodjanski
 

Kultura

Novo selo – 100 godina posle

Vojvodjanski • Vojvodjanski • 14. decembar 2021. • 11:43 •

Novo selo – 100 godina posle Fotografije: Dušan Đukić, KC „Car Dušan Silni”

Novo selo je formirano tačno pre 100 godina, 5 km od Feketića, na posedu bivšeg grofa Tomanovića, i u njega su naseljeni Srbi solunci, dobrovoljci iz Prvog svetskog rata, koji su došli čak iz Amerike, da se priključe srpskoj vojsci, i koji su krvarili na Kajmakčalanu i oslobađali deo po deo srpske rodne grude. Na predlog kralja Petra I Karađorđevića da se ovi Srbi nagrade zemljom u plodnoj vojvođanskoj ravnici, privremeno narodno predstavništvo donelo je odluku o agrarnoj reformi i kolonizaciji, koja je 1921. i realizovana. Tako je preko 150 duša dobilo plodnu zemlju u ataru feketićkom, u srezu bačko-topolskom. Novo selo, u kojem su novi stanovnici Srbi, brojalo je u prvim godinama nakon naseljavanja 21 kuću, raspoređenu u dve ulice: Gornjoj sa 11 kuća, i Donjoj sa deset kuća i školom.

Svaka porodica Novoselaca je agrarnom reformom dobila osam jutara zemlje za obrađivanje i još pola jutra zemlje da na njoj podignu kuću. Kuće su građene na isti način: sa tri prostorije, od kojih je jedna bila dnevna soba, jedna soba za spavanje, jedna štala. Prihodi sa zemlje nisu bili veliki, a porodice su imale po sedmoro, osmoro dece, koju je trebalo hraniti i školovati. Škola sa bibliotekom je bila centralna i najvažnija zgrada. U nju je donet prvi radio-aparat iz Amerike. Uoči Drugog svetskog rata selo je imalo oko 150 stanovnika.

Mađarska okupaciona vojska je za vreme Drugog svetskog rata u logor Šarvar odvela skoro celokupno stanovništvo Novog sela. Selo je opustelo. Nakon završetka rata vratilo se preživelo stanovništvo, ali ih je bilo trećinu manje. Škola je obnovljena, deca su pohađala nastavu na srpskom i mađarskom jeziku. Međutim, zbog toga što nije bilo vodovoda, struje, puteva, selo je počelo da gubi stanovnike šezdesetih godina dvadesetog veka. Ljudi odlaze za boljim životom, deca prelaze da uče školu u Feketić. Selo počinje da se gasi.

Odlaze: Dutine, Labusi, Božanići, Obradovići.

Danas, posle 100 godina, na Novo selo nas podseća Balaševićeva pesma o čuvenom Boži Pubu, ostaci škole, Obradovićevi vinogradi i spomen-ploča postavljena na 90. godišnjicu formiranja sela.

Tekst je objavljen u okviru projekta „Kulturno nasleđe kao putokaz”, koji je sufinansiran iz budžeta Opštine Mali Iđoš. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.

 

Preporučujemo još …


Vojvođanska događanja
Pregled dana - video

Emisije


Vojvođanski biznis

RTV Stara Pazova

Vojvođanski biznis

Neke važne stvari

RTV Subotica

Neke važne stvari

Vojvođanska aktivizacija

TV Novi Bečej

Vojvođanska aktivizacija


SportiCom

TV Sombor

SportiCom

Da pitamo

TV Bačka

Da pitamo

ZOOM

TV K25

ZOOM


Balkanorama

Media Info Centar

Balkanorama
Budi human - Helena